YÖRESEL DEYİMLER

MUTLU KASABASI

Yöremize Has Kelimeler

Kültürümüzün bir gereği olarak yöremize has kelimeler, deyimler, dualar, beddualar, masallar vardır. Kuşaklar arasındaki münasebetin kesilmemesi ve gelişmesi için bunların yaşatılması zarureti vardır. Malumunuz bizim kasaba dışarıya çok göç veren bir yer. Çocuklarımızın, gençlerimizin doğum yerleri ve yetiştikleri yerler farklı farklı. Tabiatıyla büyüdükleri yerin kültürleriyle yetişiyorlar. Aşağıda örneklerini vermeye çalıştığım kelimelerin çoğunu hiç duymadıklarını veya anlamlarını bilmediklerini tahmin ediyorum.
Ben bu işin uzmanı değilim. O bakımdan hatalarım olabililir. Hatirlayamadigim ve bilmediğim kelimelerin de olduğu kesin. Anlamlarını yanlig ifade ettiklerim de olabilir. Ama böyle bir çalişmanin olmasi gerekiyordu. Sizlerden ricam eksiklikleri tamalamaya ve hataların düzeltilmesine yardimci olmaniz. Böylelikle yöremize has kelimelerin derlendigi bir sözlügün ortaya çikacagina inaniyorum. Ayrica deyim, atasözü, dua, beddua ve masalların da derlenmesi geçmisimize olan bir vefa borcumuzdur. Saygilarimla.

Osman Demir

Bu bölümün yazıları OSMAN DEMiR VE AHMET ERDOGAN’ ın Katkılarıyla hazırlanmıştır.


Bolderin : Çokça, fazla fazla
Cereme : Ceza
Çalacak : Yogurt mayasi
Çekismek : Tartişmak
Dapiklamak : Uyuklamak
Darık olmak : Bunalmak
Demede : Sanki
Ebismek : Sirtinda taşimak
Gafete : Olgunlasmamis domates
Gafilin : Kazârâ, bilmeyerek
Gumpiri : Patates
:
Gayil olmak : Razi olmak
Gidismek : Kasinmak
Giynasik : Aralik
Gödemek : Çocuk dogdugunda ikram edilen çerez türü seyler
Gölle : Bulgur yapmak için kaynatılan buğday
Göze : Odalarin duvarinda bulunan oyuk
Gözemek : Deligi örerek kapatmak
Güvey donatma : Dügünde gelin almaya gitmeden önce, damada yakinlarin huzurunda kiyafetlerini giydirme merasimi
Halberi : Bir türlü
Hayba : sasirma ifade eder
Hazar, zar : Elbette, tabi ki
Hepicati : Hepsi
Honça : Güvey donatmada ikram edilen çerez türü seyler
Kesik : Sira, münâvebe
Mat etmek : Bozmak, yenmek
Ögütlemek : Ayıklamak, seçmek
Sasi : Yavan, tuzsuz
Tiksirmak : Hapsirmak
Ütmek : Kumarda kazanmak
Vili, villiii : sasirma ifade eder
Zeklenmek : Alay etmek
:
ABA : Abla.
AG : Açlardaki tirtil
AGDIRMAK : Agir cekmek
AGININ ÖDÜ : Cok Aci
ALA BÖRTGÜN : Ala sulu, tam pismemis yemek
ALLAH YARILGASIN : Allah korusun
ALMA : Elma
AMAN : Lakap takma
AN?IRTMAK : Hissettirmek, duyurmak
AVARA : Bag bozumundan sonra omcalarda kalan cingil veya üzümlerin bag sahibi disinda isteyen kisiler tarafindan toplanmasi.
APALAMAK : Sürtünmek, rahatsyz etmek
APISMAK : Öylece kalakalmak
ARBISMAK : Sürtünmek, rahatsyz etmek.
ASVAR : Salya
AYI ENiGiNY OKSAR GiBi : Küçükleri canini yakacak sekilde kabaca sevenler için kullanylan degim
AZIKNevale, Not: AZZYK : Hititçe sIk sIk yemek anlamyna gelir.(S.Alp)
BADASIK : Barisik, samimi
BADE : Çelme takma. Güreste bir oyun
BAGA : Guatyr.
BAG BIÇKISI : Omcalari budamaya yarayan testere disli egri biçak.
BAKRAÇ : Kova
BAMBIL : Büyük cins ari
BATMA : Ahirdaki hayvanlara yem verilen yer
BAYAM : Badem
BEKETME : Pekistirme, Kapatma, Saglamlastirma
BELiK : Bölünmüs, bir bütünün yarisi
BELiNMEK : Bir bütünün parçalanmasi
BEZE : Mayalanmaya birakilan yuvarlak hamur
BiCiK : Meme
BiSi : Arefe günleri yapilan yagli çörek
BiSiRGEÇ : Ekmegi pisirirken çevirmeye yarayan tahtadan gereç
BODUK : 1-Manda yavrusu. 2- Saf, bön, avanak.
BORANI : Pancar pürçü (yapragi) yada yabani ot veya ispanakla yapilanYöresel yemek.
BÖCÜ BÖRTÜ : Böcek
BÖ(NG)ET : Suyun önünün kesilerek tutulmasi
BÖGEZ-BÖYEZ : Böyle.
BÖGÜR : Gögüs
BÖRTMEK : Susamak
BÖRÜLÇE : Fasulye
BULAMAÇ : Ana maddesi un ve kiyma (kavurma) ile yapilan yemek
BULADA : Yumurtlamaya baslamamis tavuk
BURMAK : 1. Karin agrisi, 2. igdis etme
BUNAR : Pinar
BURGU : El matkabi.
BÜCÜK : inegin yavrusu.
BÜRÜDE : Sal
BÜRÜNMEK : Örtünmek
BÜZGÜLÜ : iri taneli, ala siyah üzüm.
BÜKME : Kivirma Örn. ip bükme .2-Dürüm.
:
CANIMIN ÇIKISI : Sevgi ifadesi
CARA : Yari, yarici
CARI : Yari, yarici
CAYMAK : Vazgeçmek
CAY ETMEK : Böbürlenmek
CAZI : Cazgir
CEKKE : Çekirge
CICIK : Yeni dogmus bebek
CIDIRIK : Küçük, pekaz
CINGA SAHIN : Sirli sahan
CINGIRDAK : ZiL
CIGA : Eskiden gelinin basina takilan horoz telegi veya kamis püskülü
CIVDIRMAK : Delirmek
CiCOVUK : Ebegümecigillerden çig veya pisirerek yenilen yabani ot
CiNANA : 1-Cennet bahçesi. 2-Baglarin bulundugu mevkinin adi
CiNGE : KIVILCIM
CiNS : Soy, sop, akraba
CiNGiL : Ufak ve seyrek taneli üzüm salkimi.2-Burun akintisi
CiYE : Badem, Ceviz, Fasülye gibi meyve ve sebzelerin olgunlaþmak üzere olan içi
COVAP : Cevap
COGABIM KESiLDi : Mecali kalmamak
CÖCÜR : Çocugu isemeye alistirma
CUKCUK : Soganin tohum verdigi yesil boru kismi
CUKCUK ASI: : Soganin yesil borumsu kismindan yapilan yemek.
CÜNÜ : Büyük çuval.
:
ÇAÐÞAK : Dökük.
ÇALKAMAK : Savurmak
ÇAPIT : Bez
ÇARA : ineklerin Çiftlesmeye hazir olmasi
ÇATLI: : Basörtüsü
ÇEKiSMEK : Agiz dalasi
ÇELEN : Bahçe duvarinin üzerindeki çali,çirpi
ÇEMBER : Basörtüsü
ÇENET : Bir bütünün iki parçasinda biri
ÇENTiK : Et kiymaya yarayan kalin tahta
ÇEVRE : Mendil
ÇEZMEK : Dokunacak hasir için tezgaha ip sermek
ÇIGIT : Lohusanin yüzündeki leke
ÇIKI : Mendil yada bezden azik torbasi
ÇIKIN : Azik torbasindaki nevale
ÇIKLA : Azik torbasindaki nevale
ÇiT : Salvarlik kumas.
ÇIRPI : Kurumus agaç, çali dallari
ÇIBARMAK : Üsümekten veya dayaktan kabarmak
ÇÖGDÜRMEK : isemek
ÇÖGÜR : Dikenli agaçcik
ÇÖTE : Baston
:
DABILDAMAK : Bos bos gezinme, dolasma
DADA : seker, veya tatliseyler için söylenir
DAFAR : Güç, hakimiyet. DAFAR GETiREMEDiM: Gücüm yetmedi, Söz
DAKLASMAK : Takilma, satasma
DALYA : Çocuk oyunu.
DANINA GiTMEK : Sasirmak, garibine gitmek
DAPIKLAMAK : Uyku haline geçmek üzere
DARIGI ÇIKMAK : Çok yorulmak
DARIK : (Gövce baliginin güneste kurutulmasi)
DASTAR : Yazma
DAVSAN TARNASI: : Bulgur kiymadan yapilan kuru köfte
DAYAK : Payanda
DEGiRMi : Bir en ve uzunlugun iki kati
DENK : Binek hayvanlarina vurulan yük
DENiZ BOKUNU ÇALKIDI : Yagmur ve firtinadan gözgözü görmrmr durumu
DEPME : Tekme vurma
DEGiRMEK : Toplamak, Devsirmek
DEVRE : Ters.
DEYUS : Küfür
DILAK : Klitoris
DiBEK : Evlerde agaçtan, harmanlarda büyük tastan yapilan havan
DiBEKELi : Dibek dövmeye yarayan demir alet
DiDELEMEK : Ayriþtirmak.
DiDEKLEMEK : Gagalamak.
DiTMEK : Egrilecek yünü ayristirmak.
DiDiRMEK : Fiskirtmak
DiLME : Sebze yada agaçlarin boydan kesilerek yarilmasi
DiNMEK : Duragan
DiNELMEK : Ayakta durmak, kalkmak
DiRESMEK : Karsi koymak
DiRENMEK : Ayakta durmak, kalkmak
DiGELi : Bayan, Kadin.
DiS GÖLLESi : Çocugun disleri çiktiginda kaynatilan bugday (kutlama).
DULUK : Yüz, yanak, yüzün þakakla çene arasýndaki yeri
DÜRÜ : Gelin hediye bohçasi
DÜRZÜ : Küfür
DÜZMEK : 1.Süslemek. 2. Sinkaf etmek.
EBiSMEK : Genellikle çocuklarin sirta alinmasi
ECiNNi : Seytan
EFTÝKLEMEK : Oyalanmak
EGiRTMEÇ : ip bükme araci
EHiM GELDi : Çisi gelmek
ELAMZA : Gökkusagi
ELCiK : Eldiven
ELLEM : Galiba.
EMBEL : Uzun bir sopanin ucundaki sivri metal
ENGLER : Tarla ve bahçelerde sinir çizgisi
ENGÜCÜ : Ensonunda, nasil olsa anlaminda edat
ERÝNMEK : Üsenmek
ESiRAN : Tekne ve senitteki hamuru kazimaya yarayan metal spatula
ESAH : Sahi, gerçek, dogru
EGSiLi : Genelde sazan baliginin kafasi ve kuyruguyla sirke katilarak Yapilan balik çorbasi
EVDiRMEK : Acele etmek
EVMEK : Çabuk, ivedi, acele etmek
EVLEK : Dönümün dörtte biri
FASAL : Agaç kabugu, yaprak veya kamis döküntüsü
FELFECiR : Abuk sabuk
FERMANA : Giysi
FIGAN : Firtina, bora, tipi
FiSARETSiZ : Düsüncesiz
FiSKE : Bir tutam
FiSAL : Agaçlarin taze sürgünü
FiTÇE : Topaç
:
GAÇIL : Kenara çekil
GAFETE : Etli iri domates
GAFiLiN : Yanlislikla, istemeyerek yapilan
GAK : Elma armut kurusu
GAKISLAMA : itme
GAKIRDAK : Kikirdak
GALGIMA : Bayanlarin oynadigi yöresel halk oyununda bir ritm,ziplama
GANAYAKLI : Zavalliçaresiz kadin
GANDiL : Fener
GANERE : Yüzü kirlenmis, obur
GANIKMAK : Zorlamak
GANRIK : Balgam
GANRILMAK : Gögsü arkaya dogru atmak
GAPCIK : Mermi kovani
GARAGRISI : ilenç
GARAGASBENEK : Açikça, Aleni
GARALTI : Örtme alti, siper
GARER : Kivaminda, Ayarinda, Yeterli ölçü
GARINCIMAK : Kiskanmak, çekememek
GARNI YAVINCAMAK : Acikmak
GASILMAK : Gubarmak, Ögünmek, Böbürlenmek
GAYI – GAYRI : Artik, böyle
GAYIL OLMAK : Razi olmak, kabul
GAYIS : Kemer
GAZEL : Kurumus yaprak
GE(NG)ÝNE : Bosuna, bosyere
GEGREK : Çocuklarin kaburgasi
GERi : Keçi kilindan büyük çuval, kaðný ve at arabasiyla sap, saman çekmeye yarayan, ayni zamanda üzerinde hububat kurutulan veya çadir kurulan gereç
GI : Kadin, kiz hitap sekli
GINALI BARNAK : Koyu kirmizi havuç
GIRIK : Evli çiftlerden birisinin bir baskasiyla iliskisi
GISILMAK : Sinmek, büzülmek
GISARLANMAK : Sinmek, SIKISMAK
GIYNASIK : Yari aralik
GiCiMiK TUTMAK : Çok siddetli kasinti
GiDiS GELiS PiNK ÇERÇÖP : Cocuk oyunu
GiDiSME : Kasinmak
GOLAN : Eseklerin palanini baglayan kemer
GOFALMAK : Büyüklenmek, kibirlenmek
GOMAT : Git
GONAK : Çocuğun kafa derisindeki kir
GONCALAZ : Kaygisiz
GORUK GAFETE CIRTLATMASI : Yesil domates yemegi
GOVLASMAK : Çekistirmek, dedikodu
GÖDEMEK : Bebek dogdugunda,askerden dönüldügünde vb.mutlu Olaylarda ikram edilen, dagitilan seker, kuruyemis
GÖGER : Iska
GÖLLE : bugday, fasil, misir’in haslanarak üzerine kavrularak dövülmüs hashas dökülerek yenen yemek
GÖPÇÜK : Köse, kenar, yön, taraf, bucak, zaviye, cihet
GÖPLEME : Bayanlarin oynadigi halk oyununda bir ritm
GÖTESMECE : Çocuk oyunu
GÖTÜ AGIR : Pahali
GÖVELEK TUTMAK : Genelde büyükbas hayvanlarin kontrolsüz olarak delice saga sola kosmasi
GÖZE : Tavan
GUBARMAK : Gururlanmak, kibirlenmek, büyüklenmek
GULDUR : Hayalari sis
GULLAP : Mentese
GUNNAMAK : Kedi, köpek gibi hayvanlarin yavrulamasi
GUPA : Su bardagi
GURABE : Bisküvi, Kurabiye.
GURCALAMAK : Karistirmak
GURSAK : Mide karin
GÜGÜLDENMEK : Bebeklerin ilk konusma ve gülmeleri
GÜNÜÜK : Salatada veya yalniz yenen ebegümecilgillerden ot.
GÜDÜK : 1. Kisa. 2. Bazlamanin küçügü
GÜNASIGI : Ay çiçegi
GÜYDÜRMEK : Acele etmek
:
HABA : Palto
HABiRE : Devamli, sürekli
HALBERi : Katiyyen
HALAT : Organ, iç organlar
HALi POLi : Çamurla oynanan Çocuk oyunu
HAMIT : Kosum hayvanlarina vurulan boyunduruk
HANiY EV : iki katli, yüksek ev(Hanidam)
HAPAS : Avuç
HARANI : Gölle, tarhana veya su kaynatmaya yarayan büyük kazan
HARAR : Büyük çuval
HASGAS : Afyon tohumu
HAVAS : Heves.
HAVLA : Helva.
HAVGAS DELiGi : Duvarda suyun geçmesi için birakilan delik veya üstü kapali su yolu
HAYAT : Evin giriþindeki geniþ alan
HEÇiNSEMEK : Kiymet vermemek, önemsememek
HELÜLÜK : Kasalmak, Temeddüh, övünç
HEPiCATI : Tamami, Toplami
HERSiZ : Aç gözlü, Arsiz.
HIRT : Kelek, olmamis kavun
HiNCi : 1. simdi. 2. ikaz etme
HOLLAK : Ceviz ve bademin yesil dis kabugunun ayrilmasi durumu
HOLLUK : Kümeste tavugun yumurtladigi yer
HOLUS : Genis gözenekli tahil eleme araci
HONÇA : Damat donatilirken verilen çerez
HORAZ DASAGI : iri,beyaz, çekirdeksiz bir üzüm türü
HOYNU : Bundan böyle
:
ICCAK : Sicak.
IGRANMAK: : Hafifçe hareket etmek, kipirdamak
IGRALAMAK : Sallamak
IHIRMAK : Yikmak, yatirmak
IRAVAK : Az pismis yumurta
ISMARIS : Siparis
iGSE : Yeni çikan agaç fidesi
iLi : Seytan, ecinni
iMBiZ: : Büyükbas hayvanlari yönetmek için kullanilan ucu sivri degnek
iNi : Kadinin kocasinin erkek kardesi
iRECBER : Rençber
iNSAN TERSi : Diski
iRKMEK : Biriktirmek
iSliK : Gömlek.
iS ONSUN: : Kolay gelsin, mübarek olsun
iZANSIZ : Görgüsüz, yol yordam bilmeyen
:
KAH : Kenar
KAMÇI : Kirbaç
KANGAL DiKENi : Diken türü
KARADEMi : Yazma
KARAGAN : Yörede yetisen yapraklari zehirli maki türü çali
KARIN ÇORBASI : iskembe çorbasi
KASALMAK : Temeddüh, övünç
KATIK : Tulukta kurutulan katilasmis yogurt
KEKMEK : Ayagi kayarak dengesini kaybetmek
KAV : 1-Ölmüs deri, yilan derisi. 2- Çakmak kavi
KELE : inegin çiftlesmeye hazir olmasi
KEMRE : Yüzdeki derinin dökülmesi, yüzün çok kirli olmasý
KESEK : Toprak topagi
KESMiK : iri taneli saman
KESENE : Götürü usülle is yapma
KEPAZE : Rezil. Utanclacak bir fiilde bulunma
KIZ : Uzaklastir, vazgeçir, azarla
KIZAN : Köpek gibi hayvanlarin çiftlesme dönemi
KIYMA : Kavurma
KiPSi : Çocuk oyunu
KÖFÜN : içine üzüm, mevye, sebze konulan büyük sepet. Küfe.
KÖREBE : Çocuk oyunu
KÖRSÜ : Köstebek
KÖSÜLÜ : Cansiz bir sekilde uzanmak veya yatar olmak(NAHA KÖSÜLE GAL EMi: ilenç
KURNA : Çeþme musluðu
KUZU KULAGI : Yemegi yapilan yabani ot
KÜSKÜ : Manivela
:
LAF AVIRTLAMAK : Laf degistirmek
LAF EBESi : Çok laf bilen
LAGARA : Nara
:
MALIR : Marul
MASUS : Saka
MAYISMAK : Gevsemek
MECCANEN : Göz göre göre, alenen
MEDLER GEDiGiNDE KALDIK : Zorda,darda kalmak
MET DEGNEK : Çelik Çomak oyunu
METLEMEK : Hoplamak, ziplamak
MEYMEN KÖSMEN : Rahat, telassiz, gamsiz
MEYOS : Eksi
MIH : Büyük çivi, nal çivisi
MIKLA : Melemenin soganli ve kiymalisi
MiL : Genelde yün ipiyle çorap, yelek, kazak örme araci, tig, sis
MUD : Ölçek
MUHARI : Baca
MUZUR : Aksi, yaramaz
MÜZEViR : Jurnalci, agzi gevsek olan, laf getirip götüren.
MÜZMAL ETMEK : Bozmak, tarumar etmek
MÜDANE : Minnet, tenezzül
NARASIN : Yok, mevcut degil
NASAL : Çok açikgöz
NAZELMEK : Eskimis, incelmis, yipranmis kumas
NEMBE : Bilmemki
NEMURUM : Umurumda degil
NEMURUN : Sana ne, karsþma
NENi : Niye, niçin
NE SiKi SEY : Sirnasik birinin hareketlerini
OCUTMAK : Canini yakmak (Tedirgin etmek)
OGSAMAK : Mecazi dayak atmak, dövmek
OVCALAMAK : Ovmak, el ovusturmak
ÖDÜ SITMAK : Çok korkmak
ÖGENDiRE : Öküz, manda gibi hayvanlari yönetmeye yarayanUcu sivri uzun degnek
ÖTEEN : Önceki gün
ÖTÜRÜK : ishal
ÖZEK : (Özegimi öttürdün) Bikkinlik ifadesi
:
PANCAR PÜRÇÜ : Pancarin çok sayida yesil ucu
PAPARA : 1. Azar isitme. 2. Kalin dudakli. 3. Dayak yeme.
PELEZE : Un ve süt’ten yapilan tatli, çocuk mamasi
PESPAYE : Aleni, açikça
PÜS : Agaçlardan elde edilen zamk
PÜR : Ayakkabiya çakilan küçük çivi
SALVAR : Salya sümük
SAMIT : Dilsiz
SALMAK : Birakmak, koyvermek
SANSALAK : Bön, avanak, salak
SASI : Yavan, tatsiz
SAVAT : Surat
SEDiR : Odanin bas kösesi, divan
SEKTiRME : Bayanlarin oynadigi halk oyununda bir ritm.
SENELMEK : Kati bir yiyecegin yumusamasi.
SENiT : Hamur tahtasi
SERPiN : Zahire, Hububat konulan ambardaki büyük bölme ve kap.
SEYAGI : Katiktan elde edilen tereyagi
SEYiRTMEK : Kosmak, yetismek, acele etmek
SIKMA : 1, Gömlek, 2, Dürüm
SINIKÇI : Kirikçi, çikikçi
SIRIM GiBi : Saglam, pek, kuvvetli
SIRNASIK : Satasma, rahatsiz etme
SITKI SIYRILMAK : Sogumak, sevmemek
SiBEK : Besigin ortasindaki delige koyulan bebegin çisinin akitildigi kap
SiFLi : Agir, yavas, vurdumduymaz, uyusuk hareket eden.
SiKKE : Esek, katir gibi hayvanlari arazide baglamaya yarar demir kazik.
SiLBiS : BeSikte çocugun çisinin aktigi kap
SiNE : Omuz
SOBE : Saklambaç
SOGUKAS : Yogurt ve Haslanmis pirinç veya bugdaydan yapilan çorba.
SOKARIK : 1-Çig veya yemegi yapilan yabani ot.2- irin, sivilce.
SOKMAÇ : Kovuk, kuytu yer
SORUSMUS : Tazeligi gitmis, burusmus
SÖVE : Kapi kenari
SÖYKEMEK : Birbirine yaslayarak tasnif etmek, sýralamak, dizmek.
SUFRA : sofra
SUMSUK : Yumruk
SURAT : Resim
SU YUTKUNU : Uzun süre suda kalan ve kesilmesi zor olan aðaç.
SÜLÜKLÜ AS : Eriste ve yesil mercimekle yapilan yemek
SÜMÜRMEK : Önüne konan yiyecegi silip süpürmek
SÜRSALMAK : Hamle yapmak, Saldirmak
SÜSMEK : Kaymak, zilmak
SÜSTÜRME : Bayanlarin oynadigi yöresel halk oyununda bir ritim.
:
SEYTAN DALAZI : Dingin havada rüzgarin çikip far fasali, çer çöp uçurmasi, Küçük siklon.
SEMELEK : Ayaktaki kemik çikintilari
SiNiK : Tahil ölçegi
SiPDAN : Hafif, simarik
SiPDÜSTÜ : Kapi kolu
SiRNEMEK : Simarmak
SiSEK : iki yaþinda koyun
SORDA : Orada
:
TABLA : Tef
TAHRA : Agaç ve odun kesmeye yarayan yarim ay biçimli kesici alet
TAPIÇ : Düztaban
TAPISLAMAK : Dövmek, tokatla vurmak
TARNA : Ayran Kirilmis bugday’dan yapilan yöresel yiyecek (Tarhana)
TAZIR ETMEK : Tafra, çalim
TEHNE : Tenha
TELiS CÜNÜ : Büyük çuval
TENGERLEK : Yuvarlak
TENGERLEMEK : Yuvarlamak
TEYiN : Gelincik,Sincap
TEZGENE : Tas, kerpiç, çamur çekmeye yarayan tahtadan mamul,
TEZiKMEK : Kosmak, yetismek, acele etmek
TIZIKMAK : Kosmak, yetismek, acele etmek
TiNGiLDEMEK : Bosbos gezmek
TOKLUBASI : Yemegi yapilan yabani ot
TOR : Havlu
TORÇ : Hashasin yagi alindiktan sonra kalan posasi
TOSBA : Kaplumbaga
TOZAK : Mese agacinin içi çürümüs meyve posasi
TULUK : Bütün çikarilmis deri
TÜNEK : Tavuk barinagi
UÇGUR : Salvar bagi
UFUNETi DAGILMAK : Sikintisi geçmek, rahatlamak
UGUNMAK : Herhangi bir darbeye maruz kalarak çektigi acidan hareketsiz kalma
URBA : Elbise
UYLASTIRMA : Anlastirma, bariþtirma
:
ÜFLÜK : Islik
ÜLESMEK : Paylasmak, bölüsmek
ÜLÜK : ibrigin su akitan agzi
ÜSLÜK : Sigara agizligi
:
ViLii : Hayret ifadesi
:
YAGRI : Gögüs bölgesi
YAGIR : Çok pis ve kirli
YALANÇI YUVALAK : Nohut, mercimek, un, yumurta’dan yapilan etsiz yöresel yemek.
YANSALAMAK : Taklit ederek alay etme
YARILGAMA : Koruma,kollama. (ALLAH YARILGASIN Allah Korusun)
YARGI ÇIKMA : Arka çikma, kollama, koruma
YARGIN : Sirt
YEKiNME : Hamle yapmak
YEMENi : 1- Ayakkabi, 2-bas örtüsü
YEMLiK : Yemegi yapilan yabani bitki
YENLi : Hafif
YENLiCEK : Yegni, hafif, agir olmama. simarik
YIKIS : Güres
YiRiK : Yirtik, yarik, yirtilmis
YOSUK : Yeni olmayan, eskimeye yüz tutmus
YÖRÜGÜN CEViZE DALDIGI GiBi : Aç insanin yemek adabina uymada yemeye baslamasi, Saldirmasi.
YUKA : Yufka
YUKA YER : Vücudun hassas yerleri.Hayalarin bulundugu yer.
YUMUS : Vazife, is, hizmet, görev, ödev (KBi. 558).[ UMUS ] Sümerce is demek (Prof. Dr. Osman Nedim TUNA
YUMUS BUYURMAK : Bir isi yapmasini emretmek, istemek
YUVAK : Damdaki topragi sikistirmaya yarar silindir
YUVALAK : Genellikle nohut mercimek, un, yumurta ve kiyma ile yapilan yöresel yemek
YÜKLÜK : Yatak yorganin yigildigi yer
YÜLEMEK : 1-Vücuttaki tüyleri temizlemek, 2-biçagi bileylemek.
YÜZÜNDE SEYTANLAR APALASIYOR : Çok sinirli olmak
:
ZAA : (Hazaa) Evet, öyle (Luvice Bu anlamina gelir. Sedat Alp)
ZAVALI YAKIN GELESi : ilenç, beddua
ZAVALINA DiKiLESi : ilenç, beddua
ZEKLENME : Eglenmek, dalga geçmek
ZERTELMEK : Karsi koymak, diklenmek
ZERTTiK ZER : Esegi anirtmak
ZEVLE : Kagnida boyunduruk ucundaki ince agaç
ZEYiN : Akil
ZIBARMAK : Uyu, Öl
ZILAK : Kaygan yer
ZILMAK : Kayak, kaymak
ZIMMANA : Hepten, tamamen
ZINARMAK : Diklenmek
ZINGIRDATMAK : Gürültü, çok ses çikartmak, sert basarak yürümek.
ZINDIK : Küfür
ZIRIZINCARIK : Kaldiraç
ZIRLAK : Pürüzsüz
ZITTIM OLDU : Sevmemek, sogumak, nefret etmek
ZiNDAN GiBi : Zifiri karanlik
ZOPA YASIRI : Dayagi hak eden, yaramazlık

not: bu yazı mutlulu.com dan alınmıstır..

5 Yanıt to “YÖRESEL DEYİMLER”

  1. aslı Says:

    emeği geçenlere teşekkürler çok güzel bi çalışma olmuş köyümüzün tanıtımı için…

  2. Nuran Tuncer Says:

    Son derece emek verılerek hazırlanmıs ancak keske daha derınlestırılıp bır kıtap seklıne donusturulebılse, daha kalıcı bir eser olsa boylece, ıcınde koyle ılgılı fotoğraflar, anılar, gecmısten gunumuze degısıklıge ugramıs ve hala daha gecerlılıgını koruyan gelenek ve goreneklerımızınde oldugu ve cesıtlı tarıhsel hıkayelerle suslenerek… Cok kıymetlı bır calısma ve emeği gecenlerden birisi benim ilkokuldan sınıf arkadasım, onun arastırmacı ve geleneklere bağlı ruhunu gormek mutlu etti beni. Cocukluğumun izlerine tasıyan ve cogunu coktan unuttugum bu deyimler benim ıcın hala son derece ozel anlamları barındırmakta. Emeğinize ve yureğinize sağlık. Nuran Tuncer

    • admin Says:

      Bu sayfadaki yazıyı mutlulu.com dan almıştım, bazı kelimeleri eksik almışım, arşivde gezinirken yazının tamamını buldum. Eksik kelimeleri de ekledim. Bencede fotoğrafların, tarihimizin, geleneklerimizin vs olduğu bir kitap çıkarılırsa çok iyi olur. Yorumunuz için teşekkürler.
      İyi Günler

  3. HACER Says:

    İLGİNÇ:)

  4. hasan Says:

    Selamlar Mutlu kasabam bu eski deyimlerden bir dil olduğunu zannediyorum kasabamız okumuşlarından yada dil tarihi bilen birileri bunu cözebilirse çözdürebilirse bence cettimizide buluruz saygılar selamlar
    mutlulu.com hasan


Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logo

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook photo

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ photo

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.

%d blogcu bunu beğendi: